علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )

448

آيين حكمرانى ( فارسى )

اگر گواهان يك سال يا بيشتر پس از وقوع زنا بر آن گواهى دهند گواهيشان شنيده مىشود . اما ابو حنيفه گفته است : گواهى گواهان را يك سال پس از وقوع آن نمىپذيرم و چنين گواهانى را قذف‌كننده مىدانم . اگر گواهان زنا به چهار تن نرسند مرتكب قذف شده‌اند و بنابر يكى از اقوال بر آنان حد جارى مىشود و بنابر قولى ديگر بر آنان حد جارى نمىشود . اگر گواهان به اقرار شخص به زنا گواهى دهند بنابر يكى از اقوال ، در اين مورد بسنده داشتن به دو گواه جايز است ، اما بنابر قولى ديگر بسنده كردن به كمتر از چهار گواه [ حتى در گواهى به اقرار به زنا ] جايز نيست . براى اجراى حد بر زناكارى كه جرم او به واسطهء بينه ثابت شده است ، گودالى حفر مىكنند و شخص را تا كمر در آن گودال قرار مىدهند تا نگريزد و اگر گريخت او را تعقيب مىكنند و به سوى او سنگ مىافكنند تا هنگامى كه بميرد . اما اگر جرم او به اقرار ثابت شده باشد نه براى او گودالى حفر مىكنند و نه اگر بگريزد تعقيب مىشود . براى امام يا هريك از واليانى كه به سنگسار شدن كسى حكم كرده جايز است در اجراى رجم حضور بيابد ، چنان‌كه براى وى جايز است در آن حضور پيدا نكند . اما ابو حنيفه گفته است : اجراى حكم سنگسار جز در حضور كسىكه اين حكم را صادر كرده روا نيست . اين در حالى است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله [ در اجراى سنگسار حضور نيافت و به انيس ] فرمود : « اى انيس ، فردا اين زن را محاكمه كن و اگر اقرار كرد او را سنگسار كن » « 1 » . جايز است گواهان در اجراى رجم حضور يابند . اما ابو حنيفه گفته است : حضور آنان در اجراى حد واجب است ، هرچند آنان نخستين كسانى نباشند كه رجم را آغاز مىكنند . بر زن باردار حد [ رجم ] اجرا نمىشود تا زمانى كه زايمان كند . بر زنى هم كه زايمان كرده است حد اجرا نمىشود تا هنگامى كه براى نوزاد او دايه‌اى بيابند .

--> ( 1 ) . « اغد يا انيس على هذه المرأة فان اعترفت فارجمها » . اين حديث با تفاوتى اندك در عبارت‌ها ، در منابع مختلفى نقل شده است . از آن جمله بنگريد به : مسلم ، صحيح مسلم ، ج 3 ، ص 1324 ، ش 1697 ؛ بخارى ، صحيح البخارى ، ج 2 ، ص 813 ، ش 2190 ، ص 659 ، ش 2549 ، ص 971 ، ش 2575 ، ج 6 ، ص 2502 ، ش 6440 ، ص 2508 ، ش 6446 ، ص 2515 ، ش 6467 ، ص 2631 ، ش 6770 و ص 2650 ، ش 6832 ؛ ابن حبان ، صحيح ابن حبان ، ج 10 ، ص 282 ، ش 4437 ؛ ترمذى ، سنن الترمذى ، ج 4 ، ص 36 ، ص 39 ، ش 1433 ؛ دارمى ، سنن الدارمى ، ج 2 ، ص 232 ، ش 2317 ؛ بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 8 ، ص 213 ، ش 16701 ، ص 219 ، ش 16736 ، ص 222 ، ش 16746 ، ص 224 ، ش 16765 و پس از آن : شافعى ، مسند الشافعى ، ص 236 ؛ نسائى ، السنن الكبرى ، ج 3 ، ص 477 ، ش 5970 ، ج 4 ، ص 285 ، ش 7190 ؛ ابن ماجه ، سنن ابن ماجه ، ج 2 ، ص 852 ، ش 2549 ؛ ابن ابى شيبه ، مصنف ابن ابى شيبه ، ج 5 ، ص 540 ، ش 28785 ، ج 6 ، ص 8 ، ش 29052 ؛ صنعانى ، مصنف عبد الرزاق ، ج 7 ، ص 310 ، ش 13309 و منابع ديگر - م .